Najlepszym lekarstwem jest Matka Natura.
_{Galen, jeden z wybitnych lekarzy starożytności}

Słowa te nie straciły na swojej aktualności, pomimo że od czasu ich napisania upłynęło wiele wieków. Nasza cywilizacja dokonała gigantycznego skoku naprzód w zakresie postępu technicznego, coś jednak zostało zaburzone, skoro nękają ludzi choroby cywilizacyjne, np. otyłość. Na półki sklepowe trafiają produkty spożywcze, które na każdym etapie produkcji od uprawy rolnej po wysoki stopień przetworzenia, oczyszczenia uszlachetnienia pod względem smakowym i zapachowym są traktowane środkami chemicznymi. Zakonserwowane, mają dłuższe terminy przydatności do spożycia, ale ich wartość odżywcza nie tylko staje się mniejsza, ale częste ich spożywanie jest wręcz szkodliwe.
Żywność ekologiczna uzyskiwana bez użycia nawozów chemicznych i środków ochrony roślin, dla świadomego klienta staje się towarem coraz bardziej poszukiwanym z kilku powodów:

• łagodzi skutki chorób, a w wielu przypadkach zdrowy czysty pokarm jest czynnikiem przyspieszającym proces zdrowienia i oczyszczania organizmu,
• zapobiega otyłości – produkty ekologiczne zawierają więcej masy suchej, dlatego systematycznie spożywane szybciej dają uczucie sytości,
• zawierają więcej witamin oraz składników mineralnych – mają więc większą wartość
• odżywczą, hamując nadmierny apetyt.

Zarówno w Polsce jak i na świecie obserwuje się trzy tendencje w żywieniu ekologicznym:

1. dieta tradycyjna z ograniczeniem ilości spożywanego mięsa i tłuszczów zwierzęcych,
2. makrobiotyczna wzbogacona w większe ilości sezonowych warzyw i owoców,
3. prawidłowo zbilansowana dieta wegetariańska.

Tradycyjna dieta ekologicznym, składająca się z mięsa i wędlin ekologicznych, ziemniaków spożywanych kilka razy w tygodniu, sporej ilości nabiału, ciast i słodyczy uzyskiwanych z produktów ekologicznych, daje najmniejsze szanse wykorzystania żywności ekologicznej jako warunku dobrego zdrowia i długiego, sprawnego fizycznie i psychicznie życia. Zdarza się, że osoby zgłaszające się na poradę, pomimo spożywania w 80 - 90% pokarmu ekologicznego, chorują na nadciśnienie, mają nadwagę, cierpią na żylaki. Trudno im zrozumieć, że nie wystarczy prowadzić ekologiczną dietę, lecz trzeba jeszcze tak dobrać produkty, aby ich ilość i rodzaj odpowiadały potrzebom organizmu. Chcąc odzyskać zdrowie i utrzymać je, koniczne jest znaczne ograniczenie ilości mięsa, wędlin, masła, tłustego nabiału, cukru, produktów z białej mąki (ciasta, makarony itp.) i nadmiaru soli w potrawach.

Słowo makrobiotyka pochodzi z greki: makros – wielki i bios – życie, zatem oznacza umiejętność wielkiego życia”, pełnego zdrowia i harmonii wewnętrznej.
Według filozofii makrobiotycznej człowiek jest jednością z Ziemią i Kosmosem. Zanieczyszczone, zaburzone środowisko przyrodnicze sprawia, iż nasza obciążona chemią żywność powoduje, że ludzkie ciała i umysły chorują. Dokonujemy w życiu niewłaściwych wyborów, nie jesteśmy szczęśliwi, nie żyjemy pełnią życia.
Podstawą diety makrobiotycznej jest pełne ziarno zbóż, jest ono równocześnie nasieniem i owocem, stanowi 50 – 80 % diety. Każde małe ziarenko ma potencjał energetyczny dla całej rośliny, która może z niego wyrosnąć. Warzywa zajmują 25 – 30 % diety. Ziarna zbóż i nasion dostarczają węglowodanów, białek i tłuszczów, natomiast warzywa i owoce są źródłem witamin, enzymów, które przyspieszają procesy trawienne. Zboża i warzywa zawierają błonnik, bez którego organizm ma trudności z prawidłowym oczyszczaniem. 5 do 10 % diety makrobiotycznej stanowią rośliny strączkowe, które zastępują białko zwierzęce. W diecie makrobiotycznej jada się owoce przede wszystkim jako samodzielny posiłek. Okazjonalnie spożywa się mięso ryb, znacznie częściej rośliny morskie nazywane glonami, które wartością przewyższają ryby, zawierają bogactwo naturalnych minerałów, takich jak: jod, wapń, magnez, fosfor, mangan, żelazo, potas itp. oraz witaminy A, D, E, C i wiele innych. Glony odkwaszają krew, zmniejszają stężenie cholesterolu, usuwają toksyny, są źródłem cennych aminokwasów egzogennych.
Podstawowym warunkiem makrobiotycznej diety jest dokładne żucie pokarmów, ponieważ pełnowartościowe węglowodany, jakimi są zboża i ziarna, trawione są głównie przy pomocy śliny, a źle strawiony pokarm zakwasza organizm. Zatem powiedzenie : Długie żucie to długie życie, ma głębokie uzasadnienie. Ważnym elementem makrobiotycznego sposobu żywienia są fermentowane produkty sojowe, jak: miso, sosy sojowe, tofu i tempeh.
W diecie makrobiotycznej nie stosuje się białej mąki, tylko razową, zamiast białego cukru – brązowy albo miód lub naturalne słody. Powszechnie dostępną w sklepach sól zastępuje się solą kopalną lub morską, obie bogate są w sole mineralne, a morska w cenny jod. Taki sposób odżywiania sprawia, że łatwiej jest utrzymać prawidłową wagę ciała, co jest istotnym czynnikiem zdrowia. Arnold Glasgow celnie ujął to w dwóch zdaniach: Twoje ciało jest bagażem, jaki musisz dźwigać idąc przez życie. Im większy bagaż, tym krótsza podróż.

Wegetarianizm to cała filozofia etyczna, nie tylko żywieniowa. We współczesnej dietetyce coraz częściej podkreśla się, że prawidłowo zbilansowana dieta bezmięsna może być warunkiem dobrego zdrowia i wspiera procesy zdrowienia w przypadku choroby. W tym ujęciu tradycyjny polski schemat: mięso, wędliny, cukier, słodycze, tłuszcze zwierzęce i białe pieczywo to dokładne zaprzeczenie wegetarianizmu i makrobiotyki. Od 1956 roku, kiedy to ogłoszono, że zdrowy ludzki organizm potrzebuje 1gram białka na kilogram masy ciała, zaczęła się epoka kultu białka, schabowego i befsztyków. W kwietniu 1991 roku lekarze reprezentujący Stowarzyszenie Medycyny Odpowiedzialnej opublikowali raport, z którego wynika, że problemem bogatych krajów jest nadmiar białka, głównie zwierzęcego, w diecie. To bowiem jest przyczyną wysokiego poziomu złego cholesterolu LDL, miażdżycy, otyłości, a w konsekwencji prowadzi do chorób serca, układu krążenia, wylewów, udarów, cukrzycy, osteoporozy. W raporcie postuluje się spożywanie głównie 4 grup pokarmowych: zboża, warzyw, owoców i roślin strączkowych, zaś białko pochodzenia zwierzęcego (mięso i nabiał) traktuje się jako nadmiernie obciążające organizm. Zaleca się także obniżenie ilości niezbędnego białka z 1g na kg masy ciała od 0,57g na 1kg masy należnej ciała (u osób prowadzący siedzący tryb życia)- 0,7 g (u aktywnych i pracujących fizycznie).
Zastrzeżeniem dodatkowym jest fakt, że ta ilość należna powinna być liczona nie od posiadanej masy ciała, tylko od prawidłowej w stosunku do wzrostu człowieka. Zatem ktoś mający 160 cm wzrostu, a ważący 100 kg powinien konsumować 57g białka dobowo a nie 160g, jak wskazywałaby masa jego otyłego ciała. Wegetarianizm to nie tylko dbałość o figurę i zdrowie, to również NIE dla zabijania zwierząt, których rocznie ginie 30 – 40 mld, aby nasycić apetyty głównie krajów zamożnych. W krajach o niższym standardzie finansowym jest mniej chorób cywilizacyjnych. Mówi się, że kiedyś, w czasach naszych babć i prababć, ludzie tak nie chorowali – to prawda – ale też żywili się inaczej. Mięso jadali 2 – 3 razy w roku przy okazji wielkich świąt, a na co dzień królowały kasze z pełnego przemiału, czarny chleb, warzywa, kapusta kiszona, żur, czasami nabiał, a cukru i słodyczy nikt nie znał. Pojawiał się miód w dni świąteczne, ciasta wypiekano przy okazji wesel. Gdyby zamiast paszy dla zwierząt mięsnych uprawiać zboże, można by wyżywić wielu głodujących. W statystykach podaje się, że z 1 hektara można uzyskać 1 kg białka zwierzęcego, którym nakarmi się 2 rodziny i aż 19kg białka roślinnego, które wystarczyłoby dla kilku rodzin.
Może wtedy nie byłoby takich zastraszających informacji, że co 2 sekundy umiera z głodu
1 dziecko na świecie.

Jeśli nie jesteś gotów zmienić stylu życia, nie zostaniesz wyleczony.
Ojciec medycyny - Hipokrates

mgr Grażyna Radek